چرخدنده ساده | گروه صنعتی مهرابی

این نوع چرخ­­دنده ها استوانه ای شکل هستند و دندانه­ ها، موازی با محور شفت قرار می­گیرند. پرکاربردترین نوع چرخ­دنده ها، چرخ­دنده­ های ساده (Spur Gear) هستند و ساخت آن­ها نیز از بقیه انواع چرخ­دنده ساده­ تر است.

چرخ دنده شانه ای | گروه صنعتی مهرابی

این چرخ دنده‌ها برای تبدیل حرکت دورانی به حرکت خطی استفاده می‌شوند. یک مثال خوب برای این چرخ دنده‌ها فرمان اتومبیل است. فرمان، چرخ دنده ای را می‌چرخاند که با چرخ شانه ای در تماس است. وقتی شما فرمان را می‌چرخانید، با توجه به جهت چرخش فرمان، شانه به سمت چپ و یا راست حرکت می‌کند و باعث حرکت چرخها می‌شود. در برخی از ترازوها نیز برای چرخاندن عقربه از سیستم مشابهی استفاده می‌شود.

و در دو نوع ساده و مورب تولید می­شوند.

چرخ دنده مخروطی | گروه صنعتی مهرابی

این چرخ دنده‌ها بهترین وسیله تغییر جهت هستند. معمولاً از آنها برای تغییر جهت 90 درجه استفاده می‌شود، ولی می‌توان طراحی را طوری انجام داد که در زاویه های دیگر نیز کار کنند.
دندانه های آنها ممکن است مستقیم یا پیچ دار باشد. اما اگر دندانه‌ها صاف باشد همان مشکل چرخ دنده های ساده را دارند. در دندانه های پیچ دار این مشکل برطرف شده است، ولی در هر دوی آنها باید محور چرخدنده‌ها در یک صفحه قرار داشته باشد.
گاهی می‌خواهیم محور چرخها در یک صفحه نباشند. درچنین شرایطی از چرخ دنده هایی مانند شکل روبرو استفاده می‌کنیم.
در دیفرانسیل بسیاری از اتومبیلها از این چرخ دنده‌ها استفاده می‌شود. این طراحی امکان آن را ایجاد می‌کند که محور چرخ دنده بیرونی پایین تر از محور چرخ دنده حلقوی قرار داده شود. شکل روبرو محور بیرونی ورودی را نشان می‌دهد که در تماس با چرخ حلقوی قرار گرفته است. از آنجایی که محورمحرک (Drive Shaft) ماشین به چرخ بیرونی متصل می‌شود، پایین آمدن چرخ بیرونی امکان پایین آوردن محور محرک را هم ایجاد می‌کند، پس می‌توان محور را پایین تر آورد و در عوض فضای بیشتری را به سرنشینان اتومبیل اختصاص داد.

این چرخ دنده ها در دو نوع ساده و مارپیچی تولید می­شوند.

چرخ دنده زاویه دار | گروه صنعتی مهرابی

وقتی چرخدنده ها یک دنده با محور شفت موازی نباشد و زاویه داشته باشد، دندانه ها در واقع به صورت زاویه دار در می آیند و به این چرخدنده ها، چرخدنده های زاویه دار (Helical Gear) می گویند. چرخدنده های زاویه دار نام های مختلف دیگری نیز دارند که از جمله ی آن میتوان به چرخدنده مورب، چرخدنده مارپیچ و چرخدنده هلیکال اشاره کرد. چرخدنده های زاویه دار، نسبت به چرخدنده های ساده مشابه خود، می توانند بار بیشتری تحمل کنند و سر و صدای کمتری نیز به وجود می آورند. این چرخدنده ها در ماشین آلات صنعتی و خودرو ها کاربرد زیادی دارند.

پیچ و چرخ حلزون | گروه صنعتی مهرابی

هنگامی که نیاز به کاهش شدید سرعت باشد، چرخ دنده حلزونی راه حل مناسبی است. این نوع چرخ دنده از یک حلزون و یک چرخ حلزون تشکیل شده است. در این حالت، زاویه بین دو محور، ۹۰ درجه است و این دو محور، نسبت به هم متنافرند. معمولاً جنس پیچ حلزون از فلزی سخت انتخاب می‌شود. در حالی که چرخ حلزون از جنس فلزات نرمی مانند آلیاژ آلومینیوم برنز یا فسفر برنز است. درگیر شدن حلزون و چرخ حلزون، ترکیبی از غلتش و لغزش را به همراه دارد. حتی در نسبت‌های کاهش زیاد، لغزش بر غلتش غالب می‌شود. در نتیجه، اصطکاک و گرما ایجاد شده و راندمان مجموعه چرخ دنده، پایین می‌آید. وجود لغزش و همچنین به کار بردن فلزهای متفاوت موجب می‌شود چرخ دنده حلزونی به نرمی درگیر شود. بنابراین، در کاربردهایی که باید نویز به حداقل برسد، مانند آسانسور، از چرخ دنده حلزونی استفاده می‌شود. قرقره چوب ماهیگیری و پیچ تنظیم گیتار هم نمونه‌هایی از کاربردهای این نوع چرخ دنده ها هستند.

هزار خاری | گروه صنعتی مهرابی

هزارخار یا اسپلاین قطعه ای است که برای انتقال گشتاور چرخشی (تورک) بین دو محور و همراستاسازی آنها به منظور مونتاژ بکار می رود. جزء مکانیکی دیگری که برای ایفای همین نقش بکار می رود خار یا key است. لیکن هزارخار انتقال گشتاور چرخشی را به گونه ای بسیار یکنواخت تر از نظر محیطی انتقال می دهد. بدیهی است همواره یک جفت هزارخار داخلی و خارجی برای این منظور باید بکار رود. چرخدنده های هزارخاری در در دو نوع 30 درجه و راست گوش تولید می­شوند.

گیربکس | گروه صنعتی مهرابی

نوع یک گیربکس را نوع چرخ دنده های بکار رفته در آن تعیین می کند. بنابراین ،گیربکس ها براساس نوع چرخ دنده های بکار رفته در آنها به انواع زیر تقسیم بندی می شوند.

• هلیکال

• کرانویل

• حلزونی

• خورشیدی(سیاره ای)

شما میتوانید فیلم مربوط به تعمیر گیربکس 5 تنی شرکت فولاد یزد با نسبت 1 به 5 مورد استفاده در خطوط نورد فولاد را اینجا مشاهده نمایید.

چرخزنجیر | گروه صنعتی مهرابی

چرخزنجیر یک چرخ مکانیکی ساده با دندانه ها یا شکاف های کوچک است که برای چرخش و جفت شدن با حلقه های یک زنجیر یا تسمه طراحی شده اند. اما برای سازگاری، هر دو باید ضخامت و گام یکسانی داشته باشند.

طراحی اولیه این دستگاه برای مدت طولانی در سراسر جهان مورد استفاده قرار گرفته است. آنها بسیار شبیه به چرخ دنده ها به نظر می رسند، اما به گونه ای طراحی نشده اند که به هم جفت شوند. چرخزنجیر ها برای کاربردهای مختلف از جمله دوچرخه، اتومبیل، موتور سیکلت، ابزار و ماشین آلات دیگر استفاده می شوند.

آنها اغلب از فولاد ساخته شده اند، که سخت پوش است بنابراین باعث افزایش طول عمر می شود. گاهی اوقات آنها از آلومینیوم ساخته می شوند زیرا سبک تر است و آن را برای موتور سیکلت ها یا دوچرخه های پایی ایده آل می کند، با این حال سریعتر از فولاد فرسایش می یابد.